 ภาวะนี้พบได้ในเด็กทุกอายุ แต่พบมากในเด็กช่วงอายุ 2-6 ปี ถ้าไม่รักษาจะทำให้เด็กมีภาวะพร่องออกซิเจนขณะหลับ หยุดหายใจเป็นช่วงๆ ซึ่งอาจทำให้สติปัญญาถดถอย, สมาธิสั้น, หัวใจโตหรือเสียชีวิตอย่างกระทันหันได้
สาเหตุ
ส่วนใหญ่มักเกิดจาก ต่อมทอนซิลที่อยู่ข้างโคนลิ้นและต่อมอดีนอยด์ที่อยู่หลังจมูกมีขนาดโตเบียดบังทางเดินหายใจส่วนบน ซึ่งพบมากในเด็กที่เป็นโรคภูมิแพ้ร่วมกับ การคลายตัวของกล้ามเนื้อคอส่วนต้นขณะหลับ ทำให้ทางเดินหายใจตีบแคบ นอกจากนี้อาจเกิดจากการที่เด็กอ้วนเกินไป ทำให้มีไขมันสะสมที่บริเวณคอเพิ่มขึ้นหรือพบในเด็กที่มีลักษณะโครงหน้า , คาง , ลิ้นและคอผิดปกติ ทำให้ลักษณะทางเดินหายใจส่วนบนแคบกว่าปกติ
อาการ
เด็กมักจะนอนกรนร่วมกับมีอาการหายใจลำบากขณะนอนหลับ ตรงกันข้ามกับขณะตื่นที่หายใจได้ปกติดี อาการหาย ใจลำบาก สังเกตได้จากการที่เด็กหายใจแรงและใช้กล้ามเนื้อหายใจมากกว่าปกติ ขณะที่หายใจเข้าหน้าอกยุบลงแต่ท้องป่องขึ้น บางคนจะมีอาการกระสับกระส่าย พลิกตัวบ่อย อ้าปากหายใจ ปากซีดเขียว เสียงกรนขาดหายเป็นช่วงๆ ปัสสาวะราดรดที่นอน พ่อแม่บางรายกลัวลูกหายใจไม่เข้า ถึงกับต้องนั่งเฝ้าคอยขยับตัวลูกหรือเขย่าปลุกลูกให้ตื่น ในตอนกลางวันเด็กอาจซุกซน มีสมาธิสั้นหรือผล็อยหลับบ่อยๆ
การวินิจฉัย
วิธีการทดสอบที่ดีที่สุด สำหรับการวินิจฉัยภาวะนี้เรียกว่า Polysomno- graphy (Sleep Lab.) เป็นการตรวจด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ ในขณะที่เด็กหลับตลอดคืน ทำโดยให้เด็กมานอนในห้องพิเศษที่โรงพยาบาบาล 1 คืน พร้อมผู้ปกครอง(เพศหญิง) และมีพยาบาลพิเศษ คอยสังเกตการหายใจของเด็ก เครื่องคอมพิวเตอร์จะวัดค่าต่างๆ ผ่านสายที่แปะด้วยสติกเกอร์ที่ตำแหน่งต่างๆ บน ตัวเด็กและบันทึกข้อมูลไว้ตลอด 8 ชั่วโมง การตรวจนี้ไม่มีสิ่งใดที่จะทำให้เด็กเจ็บปวด ข้อมูลจากคอมพิวเตอร์จะบอกให้ทราบ ได้ว่าเด็กมีภาวะอุดกั้นทางเดินหายใจขณะนอนหลับหรือไม่และความผิดปกติที่พบมีความรุนแรงมากน้อยเพียงใด เพื่อวางแผนการรักษาต่อไป
การรักษา
- บางรายที่เป็นไม่มากนักอาจจับเด็กนอนคว่ำหรือนอนตะแคงทำให้อาการดี ขึ้นได้บ้าง
- รักษาโรคติดเชื้อและโรคภูมิแพ้ โดยอาจต้องใช้ ยาพ่นจมูก ยาคัดจมูก
- งดยาที่ทำให้ภาวะนี้เป็นมากขึ้น ได้แก่ยานอนหลับ ยาลดน้ำมูก
- ถ้าเด็กอ้วนต้องลดน้ำหนัก
- ในรายที่หยุดหายใจในตอนนอน รักษาได้โดย ให้หมอผ่าตัดเอาต่อมทอนซิลและอดีนอยด์ออก
- ถ้าแก้ไขทุกอย่างแล้วไม่ดีขึ้น ต้อง ใส่เครื่องช่วยหายใจชนิด CPAP ผ่านหน้า กากที่ครอบบนจมูกของเด็กขณะหลับ เครื่องช่วยหายใจนี้จะมีความดันบวกตลอดเวลาทำ ให้ทางเดินหายใจของเด็กเปิดโล่งขึ้นขณะ นอนหลับ
การพยากรณ์โรค
เด็กส่วนใหญ่มักจะดีขึ้น หลังการผ่าตัดเอาต่อมทอนซิลและอดีนอยด์ออก ในรายที่สาเหตุเกิดจากความอ้วน ถ้าลดน้ำหนักลง อาการมักจะดีขึ้น บางรายอาจจำเป็นต้องใส่เครื่องช่วยหายใจชนิด CPAP ไปตลอด ถ้ารักษาด้วยวิธีอื่นแล้วไม่ได้ผล
|
