 โรคปอดบวมเป็นโรคที่สำคัญมากในกลุ่มอาการไข้หวัดและปอดบวม เป็นโรคติดเชื้อเฉียบ พลันของระบบหายใจชนิดรุนแรง ทำให้เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี เสียชีวิตได้มาก โดยเฉพาะถ้าเป็นเด็กที่เกิดมามีน้ำหนักตัวน้อย เด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี เด็กขาดอาหารหรือเด็กที่มีความพิการแต่กำเนิด
สาเหตุของโรคปอดบวม
ส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อไวรัสและบักเตรี ซึ่งมักจะเริ่มโดยเป็นหวัดก่อน 2-3 วัน
การติดต่อ
โดยเชื้อเข้าทางระบบหายใจเช่นเดียวกับโรคหวัด ดังนี้
- การหายใจเอาเชื้อโรคที่มีอยู่ในอากาศเข้าไปโดยตรง
- การไอจามรดกัน
- การคลุกคลีใกล้ชิดกับผู้ป่วย
การติดต่อ
- ผู้ป่วยมักจะเริ่มมีอาการเป็นไข้หวัดก่อนสัก 2-3 วัน ต่อมามีอาการ ไข้สูง
- ไอมาก
- หายใจลำบาก ลักษณะการหายใจลำบาก มีดังนี้
- หายใจเร็ว พบในระยะเริ่มแรก
อาการหายใจเร็วใช้เกณฑ์ดังนี้
ในเด็กอายุต่ำกว่า 2 เดือน เร็วกว่า 60 ครั้ง/นาที
ในเด็กอายุ 2 เดือน-1 ปี เร็วกว่า 50 ครั้ง/นาที
ในเด็กอายุ 1-5 ปี เร็วกว่า 40 ครั้ง/นาที
การนับการหายใจนี้ต้องนับให้ครบ1 นาที ขณะที่เด็กสงบ ไม่ร้องหรือดิ้น การนับการหายใจในเด็กเล็ก ให้ดูจากการกระเพื่อมของท้องอาจต้องยกชายเสื้อถ้าเห็นไม่ชัด ในเด็กโตอายุเกิน 7 ปี ใช้การเคลื่อนไหวของทรวงอก
- หายใจชายโครงบุ๋ม เป็นอาการที่รุนแรงขึ้น เด็กจะหายใจแรงจนบริเวณชายโครงบุ๋มขณะหายใจเข้า
- หายใจมีเสียงดัง การฟังเสียงหายใจต้องฟังในขณะที่เด็กสงบ ไม่ร้องหรือดิ้น โดยแนบหูใกล้ปากของเด็ก ขณะหายใจเข้าได้ยินเสียง ฮืด หรือขณะหายใจออกได้ยินเสียง หวีด
การรักษา
ในเด็กที่ป่วยเป็นปอดบวมในระยะแรก หรือไม่รุนแรงมีอาการไข้สูง ไอ หายใจเร็ว ควรพาไปรับการรักษาจากแพทย์อาจให้ยาปฏิชีวนะและให้มาดูแลที่บ้านเช่นเดียวกับโรคหวัด
- การดูแลทั่วไป ให้กินอาหารตามปกติ ดื่มน้ำมากๆ พักผ่อน
- กินยาตามแพทย์สั่ง
ระวังอาการถ้าไม่ดีขึ้นให้รีบนำไปตรวจหรือไปตรวจตามแพทย์นัด
ข้อควรจำ
อาการของโรคปอดบวมอยู่ในภาวะป่วยหนักหรือรุนแรง จะมีอาการอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้คือ ไม่ยอมกินนมหรือน้ำ ซึมมากปลุกตื่นยาก หายใจมีเสียง หายใจแรงจนชายโครงบุ๋ม ภาวะป่วยหนักควรรับการรักษาในโรงพยาบ
การป้องกันโรค
การป้องกันโรคกลุ่มอาการไข้หวัดและปอดบวมจะเหมือนกัน สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ เด็กเล็กๆ จะต้องหลีกเลี่ยงการติดเชื้อจากผู้ใหญ่ที่เป็นโรคไอ โดยไม่ให้อยู่ใกล้ชิดหรือคลุกคลีกับผู้ป่วย นอกจากนี้สิ่งแวดล้อมที่ทำให้เป็นหวัดและปอดบวมได้ง่าย คือ การอยู่ในบ้านที่มีคนสูบบุหรี่, บ้านที่ใช้ฟืนหุงต้มอาหารและมีควันในบ้าน เด็กทุกคนควรเกิดมาแข็งแรง โดยมารดาต้องมีการวางแผนครอบครัวที่ดี มีลูกเมื่อพร้อม ควรเลี้ยงด้วยนมแม่ อย่างน้อย 4 เดือน
นอกจากนี้เด็กทุกคนต้องได้รับการฉีดวัคซีนคุ้มกันโรคติดต่อตามมาตรฐานกระทรวงสาธารณสุขด้วย
|
